Akcja książki toczy się w XXIV wieku, gdy Ziemię zamieszkuje już blisko 80 mld ludzi, których jedynym i uświęconym celem życia jest płodzenie jak największej ilości potomków. Największą zbrodnią jest kontrola narodzin. Ludzie gnieżdżą się w olbrzymich, trzykilometrowej wysokości monadach mieszkalnych, w potwornej ciasnocie i w absolutnym braku prywatności. Nieliczni ludzie, którzy ośmielą się powiedzieć, że im taki tryb życia nie odpowiada - są jako "nonszalanci zagrażający stabilności społeczeństwa" zrzucani do "zsuwni" lub poddawani specjalnej terapii (czyli po prostu "praniu mózgu").

Książka opisuje przemiany, jakie zachodzą w psychice wybranych mieszkańców miastowców - Michaela, Charlesa, Sigmunda. Pochodzą oni z różnych warstw społecznych i pełnią odmienne funkcje, ale łączy ich jedno - pewnego dnia uświadamiają sobie, że istnieje zupełnie inny, zewnętrzny świat. Tego dnia zaczyna się ich upadek... i pielgrzymka do wolności.

Czy uda im się zrealizować swoje marzenie - wyjście poza monadę, poznanie świata zewnętrznego, który do tej pory widzieli jedynie na filmach ?