Nota wydawcy:

Nie było od czasu Kochanowskiego, a potem od czasu Mickiewicza pisarza, który by bardziej odcisnął się na polskiej kulturze; więcej – na kształcie polskości. Dzięki niemu jesteśmy – mamy szanse się stać – Polakami innego gatunku; Polakami, którzy żyją w świecie bez taryfy ulgowej, bez renty od swojej martyrologii. Ten konsekwentny spadkobierca wieku rozumu był przecież zarazem „biednym chrześcijaninem patrzącym na Getto”; ten laureat Nagrody Nobla – ta nagroda była dla nas świętem porównywalnym z wyborem Jana Pawła II – był pesymistą poranionym przez los i przekonanym o własnej grzeszności i nieistotności.

Całe życie nosił w sobie poczucie winy i obowiązku. Wciąż spłacał długi: wobec wykluczonych i nieszczęśliwych, wobec polskiej literatury i podbitych państw bałtyckich, wobec poetów poległych w Powstaniu Warszawskim, zamordowanych w Katyniu, wobec Żydów skazanych na dyskryminację, wobec losu, który obdarzył go głosem świadka epoki i wizjonerstwem proroka. Nikt tak jak on nie opowiedział światu i nam samym – barwnie, szczerze i bezlitośnie prawdziwie – dziejów naszej rodzinnej Europy. Nikt nam nie uświadomił tak przejrzyście, że żyjemy wśród nieusuwalnych sprzeczności, z których rodzi się prawda o świecie. Potrafił nazywać tę prawdę z czułością i odwagą .

[Mediasat Poland, 2005]