Podaj.net

Dane o książce

 

Limes inferior

Autor:
Janusz A. Zajdel
Wydawnictwo:
Iskry
Seria wydawnicza:
Fantastyka Przygoda
Okładka:
miękka
ISBN:
9788320709827
Liczba stron:
183
Rok wydania:
1987

Słowa: argoland

Inni użytkownicy polecają

TYTUŁ:
 Fiasko [Stanisław Lem]
 Koniec wieczności [Isaac Asimov]
 Limes inferior [Janusz A. Zajdel]
 Trzecia cywilizacja [Wiśniewski-Snerg Adam]
 Piaseczniki [George R. R. Martin]
 Imię Bestii [Jacek Komuda]
 W kraju niewiernych [Dukaj Jacek]
 Zakon Krańca Świata t. 1 [Kossakowska Maja Lidia]
 Mówca umarłych [Orson Scott Card]
 Czarne oceany [Dukaj Jacek]
olinek0 (471/7/478) | 2006-08-12 12:34:53

Sneer żyje w społeczeństwie pozornie szczęśliwym i sprawiedliwie rządzonym. Naczelną zasadą tego społeczeństwa jest; "każdemu według jego potrzeb i możliwości". Jednostki bardziej społecznie przydatne i zdolniejsze mają pracę i odpowiedzialne stanowiska - a co za tym idzie - również więcej pieniędzy. Osobnicy mniej zdolni stanowią "siłę rezerwową". Nie pracują, ale otrzymują od państwa dosyć, aby spokojnie żyć. Do wyłonienia tych najlepszych służy system testów na zdolności i inteligencję.
Pełna sielanka. Sneer jest jednak młodzieńcem inteligentnym. Dostrzega luki w systemie, które wykorzystywane są przez wszystkich ludzi. Półgłówki i matoły awansują, a ludzie inteligentni zadowalają się podrzędnymi stanowiskami, "dorabiając sobie" w inny sposób. Istnieje całe podziemie ułatwiające za odpowiednią opłatą awans matołom.
Sneer jest jednym z takich nielegalnie działających "lifterów". Po pewnym czasie - po własnej drobnej wpadce - dostrzega jednak że społeczeństwo takie funkcjonować nie ma prawa. Musi być sterowane z zewnątrz. Za takim systemem musi stać jakaś obca, wrogo nastawiona do ludzkości siła.
Nie wiem czy Zajdel myślał wtedy o porównaniu z naszym byłym ustrojem narzuconym przez obce państwo. Jeśli tak, to zaliczyć go należy do najwybitniejszych i najsprytniejszych pisarzy. Pisząc taki utwór w roku 1979 musiał umieć zawoalować prawdę ze względu na wszechwładną wtedy cenzurę.
Książkę w każdym razie polecam. Czyta się ją jednym tchem, wciąż odkrywając nową warstwę otaczającej Sneera rzeczywistości.

vroobelek (16/5/21) |

Niewątpliwie najlepsza powieść Zajdla. Jak to zwykle u niego bywa zastajemy Ziemię w przyszłości, nie tak znowu odległej.

Panuje całkowite rozbrojenie. Ludność całego świata skupiona jest w wielkich miastach, których mieszkańcy spędzają tam całe życie. Wprowadzony też zostaje pozornie idealny system ekonomiczny. Pieniądze zostają zastąpione tzw. punktami w 3 kolorach. Punkty czerwone, za które można w stopniu podstawowym się wyżywić i opłacić skromne życie otrzymuje każdy, według zasady "każdemu po równo". Punkty zielone, konieczne do zakupu towarów bardziej luksusowych otrzymuje się w zależności od zdolności. Działa tu zasada "każdemu wg jego umiejętności". Z kolei najbardziej cenione punkty żółte dostaje się za pracę, którą wykonują, wobec dużej automatyzacji tylko nieliczni - ci z najwyższymi zdolnościami. Gdyby nie fakt, że mamy do czynienia z powieścią, można by podejrzewać Zajdla o stworzenie struktury, łączącej zalety kapitalizmu i socjalizmu...

Nie ma jednak tak dobrze. Jeśli nawet czytelnik dał się omamić, to szybko zostaje wyprowadzony z błędu. Okazuje się, że ów nowy świat zawiera wiele zjawisk pozornie niezrozumiałych. Na przykład - oczywiste jest, że wielu ludzi zaszeregowanych do niskiej klasy zdolności, chcąc zdobyć wyższą klasę i - jednocześnie - pracę wynajmuje tzw. lifterów, którzy sami mając niską klasę, pomagają innym w dostaniu wyższej.

Świat opisany w książce widzimy oczami liftera właśnie, niejakiego Sneera. Przystosował się on do powikłanej rzeczywistości w jakiej żyje i w żaden sposób nie chce jej podważać. Jednak wypadki, jakie go spotkają, każą mu zmienić zdanie. Powieść nie jest tylko demaskowaniem i potępieniem autokracji, gdyż Zajdel usiłuje zrozumieć także tych, którzy ten ustrój wprowadzili.